About
Чарговы выпуск "Філасофскіх нататак" прысвечаны спадчыне швейцарскага філосафа і каталіцкага святара Морыса Зюндэля, які задумваўся, як нашы ўяўленні пра чалавека вызначаюць тое, як мы ўспрымаем Бога, бліжняга і саміх сябе. Ён увёў паняцце "прэфабрыкат" — усё тое ў чалавеку, што сфарміравалася яшчэ да яго свядомага выбару: месца нараджэння, эпоха, рысы характару, звыклыя рэакцыі. Аднак, паводле Зюндэля, чалавек не зводзіцца толькі да атрыманага ад пачатку — ён здольны паступова вызваляцца ад уласных інстынктаў і завядзеных звычак. Менавіта ў гэтай здольнасці станавіцца свабодным і адказным і палягае розніца паміж прэфабрыкатам і сталай асобай.
У штодзённасці чалавек часта застаецца замкнёным на самім сабе, пракручваючы ў думках крыўды і спрэчкі, якія даўно страцілі сэнс, і чым больш ён жыве ў гэтым шуме, тым лягчэй яму проста рэагаваць — раздражненнем на раздражненне, абаронай на крытыку. Выйсце з гэтага кола Зюндэль бачыць у практыцы "стварэння цішыні ў сабе" — уменні пакласці невялікую адлегласць паміж тым, што чалавек адчуў, і тым, што ён зробіць. Гэта асабліва добра відаць у звычайнай размове: пакуль іншы гаворыць, мы часта ўжо рыхтуем адказ, замест таго каб па-сапраўднаму слухаць і даваць яму месца. Тут Зюндэль спасылаецца на словы Грэма Грына: любіць Бога — значыць хацець абараніць Яго ад нас саміх, бо Божая прысутнасць у чалавеку крохкая і можа быць заглушана раздражнёнасцю і самалюбствам.
Таму Зюндэль падсумоўвае: менавіта цішыня стварае нашу чалавечнасць і нашу свабоду, і менавіта ў ёй мы сустракаем Бога. Простая штодзённая практыка ўнутранай цішыні паказана як шлях, якім чалавек паступова становіцца больш свабодным. Гэта не разавы подзвіг, а пастаяннае навучанне — умець прыпыняцца, перш чым рэагаваць. Так, паводле Зюндэля, нараджаецца сапраўдная сустрэча — і з іншым чалавекам, і з Богам.
У штодзённасці чалавек часта застаецца замкнёным на самім сабе, пракручваючы ў думках крыўды і спрэчкі, якія даўно страцілі сэнс, і чым больш ён жыве ў гэтым шуме, тым лягчэй яму проста рэагаваць — раздражненнем на раздражненне, абаронай на крытыку. Выйсце з гэтага кола Зюндэль бачыць у практыцы "стварэння цішыні ў сабе" — уменні пакласці невялікую адлегласць паміж тым, што чалавек адчуў, і тым, што ён зробіць. Гэта асабліва добра відаць у звычайнай размове: пакуль іншы гаворыць, мы часта ўжо рыхтуем адказ, замест таго каб па-сапраўднаму слухаць і даваць яму месца. Тут Зюндэль спасылаецца на словы Грэма Грына: любіць Бога — значыць хацець абараніць Яго ад нас саміх, бо Божая прысутнасць у чалавеку крохкая і можа быць заглушана раздражнёнасцю і самалюбствам.
Таму Зюндэль падсумоўвае: менавіта цішыня стварае нашу чалавечнасць і нашу свабоду, і менавіта ў ёй мы сустракаем Бога. Простая штодзённая практыка ўнутранай цішыні паказана як шлях, якім чалавек паступова становіцца больш свабодным. Гэта не разавы подзвіг, а пастаяннае навучанне — умець прыпыняцца, перш чым рэагаваць. Так, паводле Зюндэля, нараджаецца сапраўдная сустрэча — і з іншым чалавекам, і з Богам.