អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រទាញសញ្ញាអាសន្ន “ក្មេងជំនាន់ក្រោយកើតជំងឺមនុស្សចាស់”
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
កាលពីដើមខែមិថុនា អ្នកជំនាញបារាំងបានទាញសញ្ញាអាសន្ន ដាស់ប្រាប់ពិភពលោកថា ក្មេងសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រឈមនឹងការកើតជំងឺមនុស្សចាស់ខ្ពស់។ ក្មេងកាន់តែច្រើនឡើងៗ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទីពីរ ជំងឺខ្លាញ់ក្នុងឈាម ជំងឺស្លោកបេះដូង... ពីមុនមក មានតែមនុស្សទេដែលកើតជំងឺទាំងអស់នេះ។ តើអ្វីជាមូលហេតុដែលនាំឱ្យក្មេងកើតជំងឺមនុស្សចាស់?
ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទីពីរ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុក តាំងពីយូរយារមកហើយថាជំងឺមនុស្សចាស់ កំពុងកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងរង្វង់ក្មេងអាយុពី ១០ទៅ១៩ឆ្នាំ។ ក្រុមគ្រូពេទ្យក៏សង្កេតឃើញដូចគ្នា អំពីការលេចឡើងនៃជំងឺលើសជាតិខ្លាញ់ លើសឈាម ខ្លាញ់ក្នុងថ្លើម លើក្មេងៗនៅត្រឹមថ្នាក់វិទ្យាល័យ។ ផលវិបាកសុខភាព មិនមែនពាក់ព័ន្ធតែលើសរីរាង្គបេះដូង និង ថ្លើម លំពែងទេ តែក្មេងជំនាន់ក្រោយ កាន់តែឆាប់មានបញ្ហាភ្នែកមីញ៉ូប ឈឺខ្នងឈឺចង្កេះ អស់កម្លាំងរ៉ាំរ៉ៃ វិបត្តិដំណេក និងរោគធ្លាក់ទឹកចិត្តទៀត។ តើមកពីមូលហេតុអ្វី ក្រែងថាវិទ្យាសាស្ត្រកាន់តែទំនើបជឿនលឿន អាចជួយមនុស្សអោយរស់បានយូរអាយុវែង ក្រចាស់ឬអមតៈផងនោះអី?
បើតាមលទ្ធផលនៃការសិក្សារបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ មូលហេតុដែលក្មេងសម័យថ្មីកើតជំងឺមនុស្សចាស់ គឺបណ្តាលមកពីភាពស្រណុករបស់មនុស្សបច្ចុប្បន្ន ដែលលែងសូវបញ្ចេញចលនា សកម្មភាពកាយសម្បទា ខ្លាចហត់ ខ្លាចពិបាក ចង់តែស្រួល។ មនុស្សជំនាន់ថ្មី ចំណាយពេលវេលា អង្គុយ តាំងពីព្រឹកទល់ល្ងាច។ ក្មេងៗដល់វ័យសិក្សា ទៅសាលាតាំងពី ព្រឹកទល់ល្ងាច តាំងពីថ្នាក់ទី១ដល់ប្រលងបាក់ឌុប ចូលមហាវិទ្យាល័យ អង្គុយរៀនក្នុងថ្នាក់ អង្គុយធ្វើលំហាត់ដែលគ្រូដាក់ឱ្យធ្វើនៅផ្ទះ ធ្វើដំណើរដោយយានយន្ត អង្គុយក្នុងឡាន ជិះម៉ូតូ ចប់កិច្ចការដល់ម៉ោងលេងហ្កេម មើលទូរស័ព្ទ។ តាមរយៈការរៀបរាប់នេះ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ក្មេងសម័យបច្ចុប្បន្នមានពេលតិចណាស់សម្រាប់ធ្វើចលនា។ ភាពអសកម្មរបស់ក្មេងជំទង់បារាំងបានឡើងដល់ជាង៨០%។
លោក Fabrice Chrétien សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឯកទេសជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទ នៅមន្ទីរពេទ្យ Sainte-Anne Paris Cité ក្រុងប៉ារីស និងនៅវិទ្យាស្ថានសាច់ដុំវិទ្យា លោកសាស្ត្រាចារ្យ Pr Raphaël Vialle ប្រធានផ្នែកវះកាត់ឆ្អឹងកុមារនៅ មន្ទីរពេទ្យ Armand Trousseau AP-HP និងសកលវិទ្យាល័យ Sorbonne Université បានអះអាងបញ្ជាក់ដូចគ្នា ថា ភាពស្រណុកអសកម្ម ជាជំនក់ចិត្តរបស់យុវវ័យ។ តែភាពខ្ជិលចង់តែស្រណុក តាំងពីកុមាររហូតដល់ពេញវ័យជំទង់់ ជាបញ្ហាដ៏ធំចម្បងណាស់សម្រាប់សុខភាពសាធារណៈ។ ប្រៀបដូចជាគ្រាប់បែក ធ្លាក់មកមិនផ្ទុះភ្លាម តែគង់នឹងផ្ទុះបំផ្លិចបំផ្លាញនៅពេលក្រោយយ៉ាងដូច្នោះ។ ខ្ជិលមិនបញ្ចេញចលនាហើយធាត់ ក្នុងវ័យកុមារនិងក្មេងជំទង់ គឺជាការត្រៀមលក្ខណៈមានជំងឺស្ទះស្លោកបេះដូង នៅពេលចូលដល់វ័យខ្ទង់សាម។ នេះបើតាមប្រសាសន៍លោកសាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត François Carré គ្រូពេទ្យឯកទេសបេះដូងនៅមន្ទីរពេទ្យក្រុងរ៉ែនប្រទេសបារាំង។
ដោយជាក់ស្តែង ធម្មជាតិមនុស្សជាពូជដែលកើតមក សម្រាប់បញ្ចេញសកម្មភាព ធ្វើចលនាកាយសម្បទា និងគ្រប់សរីរាង្គ។ ដូច្នេះ ក្មេងត្រូវតែមានសកម្មភាព ដើម្បីឱ្យសរីរាង្គកាយ ជាពិសេសសាច់ដុំ លូតលាស់ជាតាមដំណើរជាធម្មតា។ បើមិនចិញ្ចឹមបណ្តុះសាច់ដុំឱ្យលូតលាស់ផង តើគេអាចនឹងពង្រឹងប្រមូលសាច់ដុំបានយ៉ាងដូចម្តេចនៅថ្ងៃក្រោយ?! ក្មេងមានអាការៈឈឺចុកចាប់រ៉ាំរ៉ៃ នៅខ្នង ចង្កេះ ជង្គង់ កជើង បាតជើង ព្រោះតែពួកគេធ្ងន់ខ្លួនពេក ឬមិនសូវមានសាច់ដុំ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍បន្ថែមរបស់លោក សាស្ត្រាចារ្យ Fabrice Chrétien ដោយលម្អិតថា បណ្តុះកម្លាំងសាច់ដុំ ក្នុងវ័យកុមារ និងក្នុងវ័យជំទង់ ជាសូចនាករដ៏ល្អ ចង្អុលបង្ហាញអំពីកំរិតសុខភាព សម្រាប់ពេញមួយជីវិត។ នៅពេលកម្លាំងសាច់ដុំខ្សោយ ហានិភ័យកើតជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង មហារីក និងស្លាប់មុនអាយុ នឹងកើនឡើង។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសិក្សាវាស់វែងអំពីកម្លាំងសាច់ដុំរបស់កុមារបារាំង និងបង្ហាញពីក្តីព្រួយបារម្ភយ៉ាងនៅពេលឃើញលទ្ធផល។
ការសិក្សាបានបង្ហាញថា កម្លាំងសាច់ដុំខ្សោយ នៅក្នុងវ័យជំទង់ មានពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះអាយុខ្លី ស្លាប់ដោយមូលហេតុគ្រប់យ៉ាងរាប់ទាំងការស្លាប់ដោយជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង និងជំងឺមហារីក នៅពេលធំពេញវ័យ។ ជាងនេះទៀត ការសិក្សាបានវិភាគឃើញថា អសមត្ថភាពរាងកាយនៅពេលចាស់ មានចំណងទាក់ទងយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងភាពខ្សោយនៃកម្លាំងសាច់ដុំកាលនៅក្មេង។
ជាទូទៅសាច់ដុំ ដែលជាទម្រសុខភាពដ៏សំខាន់របស់មនុស្សគ្រប់រូប តែងចុះខ្សោយ ស្រកម៉ាសមាឌ ទៅតាមវ័យ ៖ ១០ឆ្នាំ អស់៣ទៅ៨% ចាប់ពីអាយុ៣០ឆ្នាំឡើងទៅ និង១៥% ចាប់ពីអាយុ៥០ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែក្មេងជំនាន់ក្រោយ អាយុពី១០ទៅ១៦ឆ្នាំ មានកម្លាំងសាច់ដុំចុះខ្សោយ២៥% តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០មក។ នេះបើតាមការសិក្សារបស់អ្នកស្រាវជ្រាវនិងសាស្ត្រាចារ្យបារាំងនៅសកលវិទ្យាល័យClermont-Auvergne ដោយផ្នែកលើទិន្នន័យជាច្រើនផង ទៅលើការសិក្សអង្កេតដោយផ្ទាល់នៅមន្ទីរពេទ្យតែម្តងផង។ សាច់ដុំអាចមានកម្លាំងបានដរាបតែមនុស្សបានបង្ហាប់ បំប៉ន តាមរយៈការបញ្ចេញសកម្មភាពរាងកាយ ធ្វើចលនា ឬកីឡាពង្រឹងសាច់ដុំ។ ការពង្រឹងសាច់ដុំមិនរំខានដល់ការលូតលាស់ លូតកម្ពស់របស់ក្មេង ដូចជំនឿរបស់មនុស្សចំនួនឡើយ ព្រោះការពង្រឹងសាច់ដុំ មិនមែនមានន័យថាត្រូវហាត់នៅសាល លើកដុំដែក ទាញខ្សែ បំណងឱ្យឡើងសាច់ដុំកង់ៗនោះឡើយ។
តែគូរឱ្យសោក ភាពស្ពឹកស្រពន់ ចង់តែនៅស្ងៀម និង អសកម្ម រីកចម្រើនជាលំដាប់។ មានក្មេងអាយុ ៦-១៧ឆ្នាំ តែ៤១,៨% (៥១%ក្មេងប្រុស និង៣៣%ក្មេងស្រី) ធ្វើចលនា និងធ្វើកីឡាបានគ្រប់ (៦០នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ) តាមអនុសាសន៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ នៅឆ្នាំ២០២៥ នៅប្រទេសបារាំង កុមារី៤៤% និង២៦%នៃក្មេងប្រុស មិនអាចរត់ (ក្នុងល្បឿនល្មមៗ) ឱ្យបានបួននាទីជាប់គ្នាទេ។ ១២% នៃសិស្សថ្នាក់ទី៦ ត្រូវការប្រើពេល ជិត៧វិនាទី ឬច្រើនជាងនេះ សម្រាប់រត់ចម្ងាយ៣០ម៉ែត្រ។ ចំពោះការលោតចម្ងាយ ដែលជាផ្នែកមួយនៃការវាស់វែងកម្លាំងកាយសម្បទា និងសាច់ដុំវិញ ក្មេងប្រុសបារាំងបច្ចុប្បន្ន លោតបាន១៨៦ស.ម.ជាមធ្យម និងក្មេងស្រី១៤០ស.ម.។ នេះជាលទ្ធផលនៃការវាយតម្លៃសមត្ថភាពរាងកាយរបស់ក្មេងនអនុវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាល័យបារាំងមែន តែក៏អាចជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញអំពីនិន្នាការនៅលើពិភពលោកទាំងមូលដែរ។
មិនធ្វើចលនា មិនបញ្ចេញកម្លាំងកាយសម្បទា ស្ពឹកស្រពន់យកតែស្រួល នឹងសម្រួលឱ្យឡើងទម្ងន់ (ធាត់)។ បូកផ្សំនឹងការចំណាយពេលវេលាច្រើននៅមុខអេក្រង់ ដេកមិនគ្រប់ បរិភោគអាហារកែច្នៃជាប្រចាំទៀត គ្រឿងផ្សំពិតជាមានគ្រប់ល្មមធ្វើឱ្យមេតាបូលិកដើរខុសប្រក្រតី ពោលគឺបង្កឱ្យមានជំងឺដែលក្មេងមិនគួរទាន់កើត។ នេះបើតាមវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកការលូតលាស់និងអាហារូបត្ថម្ភ Celia Lloret-Linares៕