Bu bölümde yalan söylemeyi nörobilim bakışıyla ele alıyoruz.
Yanıt aradığımız sorular:
- İnsanlar günde ortalama kaç kez yalan söyler?Yalan söylemek sadece insana özgü bir beceri mi?Çocuklar yalan söylemeyi kaç yaşında öğreniyor?Cezalandırıcı yetiştirme tarzı dürüst çocuklar mı, yoksa daha iyi yalancılar mı yetiştiriyor?Yalan söylerken beynimizde tam olarak neler oluyor?Beynimiz tekrarlanan yalanlara alışıyor mu?Bedensel ipuçlarına bakarak yalan tespit etmek gerçekten mümkün mü?
İçerik
(00:00) Günde kaç yalan söylüyoruz?
(02:07) Hayvanlarda yalan ve Makyavelist Zeka
(05:33) Çocuklarda yalanın gelişimi
(08:11) Yalanın bilişsel maliyeti ve beyin bölgeleri
(11:08) Beyin sahteciliğe nasıl alışıyor?
(13:53) Othello hatası ve poligrafın güvenilirliği
Kaynaklar
Wheeler, B. C. (2009). Monkeys crying wolf? Tufted capuchin monkeys use anti-predator calls to usurp resources from conspecifics. Proceedings of the Royal Society B, 276(1669), 3013-3018.
Byrne, R. W., & Whiten, A. (Eds.) (1988). Machiavellian Intelligence: Social Expertise and the Evolution of Intellect in Monkeys, Apes, and Humans. Oxford University Press.
Dunbar, R. (1996). Grooming, Gossip, and the Evolution of Language. Harvard University Press.
Talwar, V., & Lee, K. (2011). A punitive environment fosters children's dishonesty: A natural experiment. Child Development, 82(6), 1751-1758.
Talwar, V., & Lee, K. (2002). Development of lying to conceal a transgression: Children's control of expressive behaviour during verbal deception. International Journal of Behavioral Development, 26(5), 436-444.
Garrett, N., Lazzaro, S. C., Ariely, D., & Sharot, T. (2016). The brain adapts to dishonesty. Nature Neuroscience, 19(12), 1727-1732.
Tavris, C., & Aronson, E. (2007). Mistakes Were Made (But Not by Me): Why We Justify Foolish Beliefs, Bad Decisions, and Hurtful Acts.
Machiavelli, N. Prens (Türkçe çeviri).
İletişim
nebiliyorus@gmail.com
https://www.instagram.com/cenanhep